الوقت - همزمان با روزهای عزاداری عاشورا و تاسوعای حسینی، بسیاری از دلدادگان به مکتب آزادگی امام حسین در سراسر جهان مراسمهای مختلفی در بزرگداشت مقام امام حسین(ع) و سایر شهدای کربلا برگزار کردند. براساس گزارشها مراسم عاشورای امسال در بیش از ۵۰ کشور جهان برگزار شد و علاوه بر کشورهای دارای اکثریت شیعه مانند ایران، عراق، لبنان و بحرین، در بسیاری از کشورهای اروپایی، آمریکایی، آسیایی و آفریقایی نیز با حضور گسترده مسلمانان و شیعیان برگزار شد. در برخی کشورها مانند لبنان، عراق و ایران، این مراسم تحت تأثیر جنگها و تحولات سیاسی اخیر، رنگ و بوی ویژهای به خود گرفت.
این گزارش نگاهی به آئینهای عاشورایی در سراسر جهان خواهد داشت:
فریاد «لبیک یا حسین» در قلب لندن
هزاران تن از شیعیان و دوستداران اهلبیت (ع) در انگلستان روز جمعه با تشکیل دستههای عزاداری در خیابانهای مرکزی لندن، پرچمهای سیدالشهدا (ع) را به اهتزاز درآورده و ندای «لبیک یا حسین» و «هیهات منا الذله» را در قلب پایتخت انگلیس طنینانداز کردند. عزاداران حسینی از ملیتهای مختلف پیش از ظهر جمعه در میدان «ماربلآرچ» گردهم آمدند و پس از اقامه نماز ظهر و عصر و قرائت مقتل، حرکت خود را در یکی از طولانیترین و پرجلوهترین مسیرهای راهپیمایی عاشورا در لندن آغاز کردند. سوگواران با لباسهای سیاه و در حالی که پرچمها و بیرقهای مزین به نام حضرت اباعبدالله الحسین (ع)، حضرت ابوالفضل العباس (ع) و دیگر شهدای کربلا را حمل میکردند، از خیابان آکسفورد به سمت داونینگاستریت حرکت کردند. طنین نوحههای حسینی، مرثیهسرایی و شعارهای «لبیک یا حسین» و «هیهات منا الذله» در خیابانهای مرکزی لندن، جلوهای باشکوه از پیوند عاشقان اهلبیت (ع) با حماسه جاودانه کربلا را به نمایش گذاشت و توجه شمار زیادی از شهروندان و گردشگران حاضر در این منطقه را به خود جلب کرد. مداحان اهلبیت عصمت و طهارت (ع) در طول مسیر به زبانهای فارسی، عربی، اردو و انگلیسی نوحهسرایی کردند و عزاداران با سینهزنی، یاد امام حسین (ع) و یاران باوفای ایشان را که برای پاسداری از اسلام، عدالت و کرامت انسانی جان خود را فدا کردند، گرامی داشتند. حضور ایرانیان، عراقیها، افغانستانیها، پاکستانیها، لبنانیها، بحرینیها و شیعیان دیگر ملیتها، سیمایی فراملی به این آیین بخشیده بود. شرکتکنندگان با وجود تفاوتهای زبانی و فرهنگی، زیر پرچم سیدالشهدا (ع) گردهم آمدند و نشان دادند که پیام عاشورا پس از گذشت قرنها، مرزهای جغرافیایی را درنوردیده و همچنان دلهای آزادگان جهان را به یکدیگر پیوند میدهد.
خروش پیروان حسینی در پاکستان
پاکستان پس از ایران و عراق یکی از بزرگترین اجتماعات عاشورا را دارد. شیعیان پاکستان و ارادتمندان به اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام روز جمعه مصادف با عاشورای حسینی در شهرهای مختلف پاکستان در غم شهادت مظلومانه سرور و سالار شهیدان حضرت امام حسین (ع) و یاران باوفای ایشان سوگواری کرده و در این محافل معنوی با رهبر شهید انقلاب حضرت آیتالله العظمی سید علی خامنهای تجدید میثاق کردند. براساس گزارشها شهرهای مختلف پاکستان از شمال تا جنوب این کشور از جمله اسلامآباد، راولپندی، پیشاور، لاهور، کراچی، کویته، اسکردو، گلگیت، حیدرآباد شاهد حضور پر شور میلیون ها نفر از عزاداران حسینی در قالب هیاتهای روضه خوان، دسته جات سینه زنی و زنجیر زنان بودند. در شهرهای کویته، پاراچنار، اسکردو، لاهور و کراچی پیروان ولایت با حمل تصاویری از رهبر شهید ایران حضرت آیتالله العظمی سید علی خامنهای رهبر فقید انقلاب اسلامی و حضرت آیتالله العظمی سید مجتبی خامنهای، با رهبر انقلاب اسلامی تجدید بیعت کردند. عاشقان سید الشهدا(ع) امروز در شهر اسلامآباد پایتخت پاکستان و راولپندی(در حومه پایتخت) نیز آیین مذهبی عاشورای حسینی را با چشمان گریان و فریادهای لبیک یا حسین (ع) برگزار کردند. آیین مذهبی عاشورای حسینی در پاکستان تحت تدابیر شدید امنیتی صورت گرفت.
عراق
عراق بزرگترین مرکز برگزاری مراسم عاشوراست. میلیونها زائر از کشورهای مختلف در شهر کربلا حضور یافتند و در حرم امام حسین(ع) و حضرت عباس(ع) مراسم عزاداری، سینهزنی، زنجیرزنی و «دویدن طویریج» برگزار شد. شهر کربلا در روز عاشورا میزبان میلیونها زائر از ایران، لبنان، پاکستان، هند، کشورهای خلیج فارس، اروپا و آفریقا بود. مهمترین مراسم عبارت بودند از عزاداری در حرم امام حسین(ع) و حضرت عباس(ع)، آیین سنتی «دویدن طویریج» که میلیونها نفر در آن شرکت میکنند، توزیع گسترده نذری توسط هزاران موکب و حضور گسترده نیروهای امنیتی برای حفاظت از زائران. امسال نیز دولت عراق با استقرار دهها هزار نیروی امنیتی و استفاده از پهپادهای نظارتی، امنیت مراسم را تأمین کرد.
لبنان
در لبنان، عاشورا یکی از بزرگترین مناسبتهای مذهبی شیعیان است. در بیروت، ضاحیه جنوبی و شهرهای جنوبی مانند نبطیه، دهها هزار نفر در مراسم عاشورا شرکت کردند. امسال فضای عزاداری تحت تأثیر جنگ اخیر با اسرائیل قرار داشت و بسیاری از مراسم با یاد شهدای جنگ برگزار شد. در برخی مناطق به دلیل مسائل امنیتی، اجرای تعزیه لغو شد.
هند
هند یکی از قدیمیترین سنتهای عزاداری شیعی را دارد. مراسم در شهرهای لکهنو، حیدرآباد ، سرینگر و بمبئی برگزار شد. در کشمیر، راهپیمایی عاشورا که سالها با محدودیت روبهرو بود، در سالهای اخیر دوباره با حضور گسترده مردم برگزار میشود. در لکهنو نیز مراسم تعزیه و دستههای عزاداری قدمتی چندصدساله دارند.
افغانستان
در شهرهای کابل، هرات، مزارشریف و بامیان، شیعیان مراسم عزاداری برگزار کردند. حکومت طالبان برای برخی مناطق تدابیر امنیتی ویژه در نظر گرفت تا مراسم بدون درگیری برگزار شود.
بحرین
در منامه و روستاهای شیعهنشین، حسینیهها و خیابانها میزبان مراسم عزاداری، قرائت مقتل و دستههای سینهزنی بودند. عاشورا در بحرین از مهمترین مناسبتهای مذهبی سال محسوب میشود. بحرین از مهمترین مراکز عزاداری شیعیان خلیج فارس است. در شهر منامه و روستاهای اطراف حسینیهها مملو از عزاداران بودند، دستههای سینهزنی و زنجیرزنی برگزار شد و مجالس سخنرانی و قرائت مقتل تا شب ادامه داشت. به دلیل اکثریت شیعه و حساسیتهای سیاسی، دولت همه ساله تدابیر امنیتی ویژهای اتخاذ میکند.
جمهوری آذربایجان
در باکو، گنجه و مناطق شیعهنشین، مساجد و حسینیهها مراسم عزاداری برگزار کردند و هزاران نفر در آیینهای سوگواری شرکت داشتند. مراسم بیشتر در قالب روضهخوانی، سینهزنی و نماز جماعت برگزار شد.
ترکیه
شیعیان و علویان در شهرهایی مانند استانبول، آنکارا و ایغدیر مراسم عاشورا، روضهخوانی و آیینهای سنتی خود را برگزار کردند. شیعیان جعفری و علویان ترکیه مراسم متفاوتی برگزار کردند. مراسم اصلی در استانبول، آنکارا، ایغدیر و قارص برگزار شد. در میان علویان، آیینهای عاشورا بیشتر با روزهداری، دعا و مراسم معنوی همراه است و با سنتهای عزاداری شیعیان دوازدهامامی تفاوت دارد.
سوریه
در دمشق، بهویژه اطراف حرم حضرت زینب(س)، مراسم عزاداری با حضور زائران داخلی و خارجی برگزار شد. در دمشق، بهویژه اطراف حرم حضرت زینب، هزاران زائر از کشورهای مختلف حضور یافتند. مراسم شامل قرائت مقتل، سینهزنی، سخنرانیهای مذهبی و پذیرایی از زائران بود و با تدابیر امنیتی برگزار شد.
کشورهای حوزه خلیج فارس
در کشورهای کویت، عمان، قطر و بخشهایی از عربستان سعودی (بهویژه منطقه شرقی مانند قطیف و احساء)، مراسم عزاداری در حسینیهها و مساجد برگزار شد.
عربستان سعودی: در مناطق شیعهنشین مانند قطیف و احساء، مراسم عزاداری در حسینیهها برگزار شد و هزاران نفر در آن شرکت کردند.
کویت: حسینیههای کویت از نخستین شب محرم تا عاشورا میزبان دهها هزار عزادار بودند و مراسم با حضور روحانیون برجسته برگزار شد.
قطر: شیعیان قطر در حسینیهها و مراکز اسلامی مراسم روضهخوانی، سخنرانی و عزاداری برگزار کردند.
عمان: در شهرهای دارای جمعیت شیعه، مراسم با آرامش و بدون محدودیت گسترده برگزار شد.
جوامع شیعه در کشورهای مختلف غربی
مراسم عاشورای حسینی در برخی کشورهای غربی در حسینیهها و در مواردی با راهپیمایی خیابانی برگزار شد. در کشورهای کانادا (تورنتو، مونترال، ونکوور)، ایالات متحده آمریکا (نیویورک، واشنگتن، دیترویت، هیوستون)، آلمان، فرانسه، سوئد و استرالیا مراسم عاشورا برگزار شد. در این کشورها، مراسم عمدتاً شامل راهپیمایی، قرائت مقتل، سخنرانی مذهبی و برنامههای اهدای خون با الهام از پیام عاشورا بود.
آلمان: در شهرهای برلین، هامبورگ، کلن و فرانکفورت، مراکز اسلامی مراسم عزاداری، اهدای خون و برنامههای فرهنگی برگزار کردند.
فرانسه: در پاریس و لیون، شیعیان مراسم عزاداری و سخنرانی برگزار کردند و برخی برنامهها با حضور مسلمانان غیرشیعه نیز همراه بود.
سوئد: در استکهلم، گوتنبرگ و مالمو، هیئتهای مذهبی با برپایی راهپیمایی و مجالس سوگواری، عاشورا را گرامی داشتند.
کانادا: در شهرهای تورنتو، مونترآل و ونکوور مراسم با حضور هزاران نفر برگزار شد. بسیاری از مراکز اسلامی برنامههای اهدای خون، جمعآوری کمکهای خیریه و معرفی پیام عاشورا به غیرمسلمانان را نیز اجرا کردند.
ایالات متحده آمریکا: در شهرهای نیویورک، واشینگتن، دیترویت و هیوستون مراسم عزاداری، راهپیمایی و همایشهای فرهنگی با حضور مسلمانان از ملیتهای مختلف برگزار شد.
کشورهای آفریقایی
در کشورهای نیجریه، تانزانیا، کنیا و سنگال نیز جوامع شیعه مراسم عزاداری و مجالس سوگواری برگزار کردند.
نیجریه: شیعیان به رهبری نهادهای مذهبی محلی در شهرهایی مانند زاریا، کانو و ابوجا مراسم عزاداری برگزار کردند. با توجه به سابقه تنش میان دولت و جنبش اسلامی نیجریه، تدابیر امنیتی گستردهای برقرار بود.
تانزانیا، کنیا و سنگال: جوامع شیعه، بهویژه مهاجران آسیای جنوبی و لبنانیتبار، در مراکز اسلامی و حسینیهها مراسم روضهخوانی، سینهزنی و اطعام عزاداران را برگزار کردند.
